• Pilsko to drugi po Babiej Górze szczyt w Beskidach Zachodnich, sięgający 1557 m n.p.m. Jego główna kulminacja znajduje się już po słowackiej stronie granicy. Najwyższy punkt wysokościowy po stronie polskiej to graniczna Góra Pięciu Kopców o wys. 1534 m npm. U stóp Pilska znajdują się Korbielów i Jeleśnia.
• Na Hali Miziowej pod Pilskiem stało jedno z najpiękniejszych schronisk w polskich Beskidach, otwarte w 1929 r. przez PTT. Spłonęło ono 19 marca 1953 r. Potem długie lata funkcjonowało schronisko mieszczące się w ocalałych z pożaru zabudowaniach gospodarczych. Dziś na Hali Miziowej stoi duży, nowoczesny obiekt.
• Pilsko nie jest strzeliste. Jego bardzo rozległa kopuła szczytowa wydaje się zupełnie niegroźna dla wędrowców. Tak jest, ale tylko w czasie ładnej pogody. W przypadku jej załamania to jedno z najbardziej mylnych miejsc w Beskidach! Dlatego w razie śnieżycy, mgły, deszczu, oblodzenia, zapadającej ciemności należy bezwzględnie zrezygnować z wyprawy na szczyt.
• Jeśli dopisze pogoda, to z Pilska podziwiać można wspaniałą panoramę. Pięknie prezentują się wzniesienia Beskidu Śląskiego i Żywieckiego, nietypowo, bo strzeliście króluje nieopodal Babia Góra, szczerzy zęby łańcuch Tatr, poszarpana Mała Fatra jest jakby o krok, a w dole rozsiadają się osiedla na Orawie.
• Według najsławniejszego wójta Żywiecczyzny Andrzeja Komonieckiego, nazwa „Pilsko” pochodzić ma od częstych pijatyk urządzanych na górze przez zbójników po powrotach z wypraw na Orawę. Ale nie tylko oni tu dawniej grasowali, bo przez Pilsko wiódł też znany szlak przemytniczy. Jako ciekawostkę podamy, że w uroczyskach na Pilsku ukrywał się przed pościgiem Jasiek Dziura, bohater 3-tomowej powieści Jalu Kurka „Janosik”.
• Nazwa Hali Miziowej pod Pilskiem pochodzi od nazwiska jednego ze współwłaścicieli gruntów. Ród Miziów, wywodzący się z Jeleśni, jest powszechnie znany w tej okolicy. Wracając do Hali, to była ona kiedyś nazywana Słowikową. Jej poszczególne, mniejsze fragmenty, noszą nazwy: Szczawiny Górne, Szczawiny Dolne, Cebulowa, Solisko, Podpasa, Między Młaki.
• Średnia roczna temperatura na szczycie Pilska wynosi tylko +1,5 C. Jest to piętro chłodne, przez ponad 4 miesiące utrzymuje się tam ujemna temperatura. Równie długo zalega pokrywa śnieżna o grubości ponad pół metra, a zaspy śnieżne mają 2 m grubości.

• W dzikich stępach okolic Pilska bytują także duże drapieżne ssaki, jak ryś, wilk, lis, kuna leśna, borsuk. Bywa, że na Pilsko wybiera się w odwiedziny słowacki niedźwiedź. Spotkać tam można jelenia karpackiego i dzika. Z ptaków wymienić warto jarząbka, kruka, myszołowa, krogulca, pustułkę. Liczne są drobne ptaki śpiewające. Z płazów i gadów spotykamy m.in. traszki, kumaki i salamandry.

Krzysztof Wojtasiński