Największą tragedią, jaka wydarzyła się w Beskidach była katastrofa samolotu PLL „LOT” typu AN-24, który 2 kwietnia 1969 r. rozbił się w czasie fatalnych warunków pogodowych o północne zbocze Policy.

Okoliczności wypadku nie zostały do dziś wyjaśnione, dlatego nie wiemy, dlaczego samolot odbywający lot z Warszawy do Krakowa znalazł się nad tą górą. Przypuszczać można, że został uprowadzony. Na pokładzie znajdowały się 53 osoby. Spekulowano, że hipotetyczny porywacz (lub porywacze) mógł próbować przelecieć granicę państwa na niskim pułapie w rejonie Przełęczy Krowiarki, ale rozszalała się tam śnieżna zamieć i maszyna roztrzaskała się o zbocze Policy. Czy akurat tak było, nigdy się nie dowiemy, wszystkie osoby zginęły zabierając do grobu tajemnicę tragicznego lotu.

Turyści mniej znający Beskidy pytają czasem, czy ofiary tej katastrofy są upamiętnione w Paśmie Polic. Dlatego przedstawiam kilka śladów po dramacie sprzed 35 lat. Dodam, że jesienią 1969 r. byłem na Policy i do dziś zachowałem w pamięci ówczesny widok straszliwie połamanego lasu w miejscu katastrofy.

Wśród ofiar znalazł się nasz wybitny językoznawca, polonista i pedagog – prof. Zenon Klemensiewicz. Nagła śmierć w wypadku lotniczym związała jego postać z Beskidami. W 1972 r., dla uczczenia pamięci profesora, nadano jego imię rezerwatowi leśnemu utworzonemu na północnych stokach Policy. Ma on powierzchnię 58,73 ha i chroni fragment górnoreglowego boru świerkowego. Stosowna tablica informacyjna znajduje się na granicy rezerwatu, przy podejściu na Policę od strony schroniska PTTK na Hali Krupowej.

W inny sposób upamiętnił naukowca Oddział PAN w Krakowie. Ufundowano symboliczny grób, który zlokalizowany jest na Przełęczy Krowiarki, rozdzielającej masyw Babiej Góry od Pasma Polic. Napis na płycie grobu informuje, że: „Na Policy w katastrofie lotniczej dnia 2 kwietnia 1969 r. zginął profesor Zenon Klemensiewicz, Przewodniczący Prezydium Krakowskiego Oddziału Polskiej Akademii Nauk”. Szkoda tylko, że napis ten nie jest odnawiany.

Wszystkie ofiary katastrofy upamiętnione są wewnątrz niedużej Kaplicy Matki Boskiej Opiekunki Turystów na Okrąglicy nad Halą Krupową. Ta drewniana kaplica została wzniesiona w 1987 r. i znana jest z tego, że zawsze w pierwszą niedzielę października odbywa się przy niej uroczysta msza św. w czasie tradycyjnego zlotu turystów pieszych. Oprócz skromnych drewnianych tabliczek poświęconych osobom zasłużonym dla turystyki górskiej, w kaplicy zawieszono też tę dedykowaną ofiarom lotniczej tragedii. Uzupełniono ją tradycyjną biało-czerwoną szachownicą.

Pawie na samym szczycie bardzo spłaszczonej wierzchowiny masywnej Policy ustawiono czarny metalowy krzyż poświęcony osobom, które zginęły w katastrofie. Jeśli wspinamy się na Policę czerwonym szlakiem od strony schroniska PTTK, to krzyż napotkamy po prawej stronie, na poboczu ścieżki.

W czasie wędrówki przez Pasmo Polic choć chwilą zadumy uczcijmy pamięć nieszczęśników, którzy feralnego dnia wsiedli na pokład samolotu śmierci.

Krzysztof Wojtasiński